Dernek Tüzüğü
AKADEMİK
TARİH VE DÜŞÜNCE DERNEĞİ TÜZÜĞÜ
Derneğin
Adı ve Merkezi
Madde
1- Derneğin Adı:
“Akademik Tarih ve Düşünce Derneği”dir.
Derneğin merkezi Sakarya ili Söğütlü
ilçesidir.
Dernek, yurt içinde ve yurt dışında
şube açabilir.
Derneğin
Amacı ve Bu Amacı Gerçekleştirmek İçin Dernekçe Sürdürülecek Çalışma Konuları
ve Biçimleri ile Faaliyet Alanı
Madde
2- Dernek; Türk
Dünyası, Türkiye Cumhuriyeti ve genel olarak insanlığın bilimsel, kültürel,
tarihî ve düşünsel gelişimini araştırmak, belgelemek, korumak ve yaymak amacı
ile kurulmuştur. Bu kapsamda dernek; akademik bilgi üretimini teşvik etmeyi,
tarih ve düşünce alanlarında bilimsel iş birliği ortamı oluşturmayı, kültürel
mirasın korunmasına katkı sağlamayı ve tarih bilincinin gelişmesine yönelik
faaliyetler yürütmeyi hedefler.
Dernekçe
sürdürülecek çalışma konuları ve biçimleri:
1- Faaliyetlerinin etkinleştirilmesi
ve geliştirilmesi için araştırmalar yapmak, bilimsel proje ve incelemeler
yürütmek,
2- Tarih, kültür, düşünce, edebiyat,
sanat, sosyoloji, felsefe ve ilgili disiplinlerde ulusal ve uluslararası
düzeyde sempozyum, kongre, kurultay, panel, konferans, seminer, çalıştay ve
benzeri bilimsel toplantılar düzenlemek,
3- Üniversiteler, araştırma
merkezleri, enstitüler ve kamu kurumlarıyla bilimsel iş birliği protokolleri
imzalamak; ortak araştırma projeleri yürütmek,
4- Akademik ve bilimsel
araştırmalarda veri paylaşımı, arşiv kullanımı, ortak yayın faaliyetlerine
katkı sağlamak,
5- Amacın gerçekleştirilmesi için
gerekli olan her türlü bilgi, belge, doküman ve yayınları temin etmek;
dokümantasyon/arşiv çalışmaları yapmak; çalışmaları duyurmak için gazete,
dergi, kitap, bülten ve elektronik yayınlar çıkarmak,
6- Derneğin yayın organı olan
“Uluslararası Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi” ile beraber ”Birgüneş Dergisi”
ve “Tigin Dergiler başta olmak üzere bilimsel yayıncılık etiğine uygun yayın
faaliyetlerinde bulunmak; açık erişim politikalarını teşvik etmek,
7- Tarih, kültür, arşivcilik,
dijital beşerî bilimler, düşünce tarihi, yazma eser araştırmaları ve medeniyet
çalışmaları alanlarında kurslar, atölyeler, sertifika programları ve yaz
okulları düzenlemek; genç araştırmacılara mentorluk, staj ve burs programları
oluşturmak,
8- Kültürel mirasın korunması ve
tanıtımı amacıyla belgesel, sergi, anma programı, kültür festivali, müze iş
birlikleri ve miras projeleri geliştirmek; kültürel mirasın dijital ortamda
korunması ve erişime açılması yönünde çalışmalar yürütmek,
9- Amacın gerçekleştirilmesi için
sağlıklı bir çalışma ortamını sağlamak; her türlü teknik araç ve gereci,
demirbaş ve kırtasiye malzemelerini temin etmek,
10- Gerekli izinler alınmak şartıyla
yardım toplama faaliyetlerinde bulunmak ve yurt içinden ve yurt dışından bağış
kabul etmek,
11- Tüzük amaçlarının
gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyduğu gelirleri temin etmek amacıyla
iktisadi, ticari ve sanayi işletmeler kurmak ve işletmek,
12- Üyelerinin yararlanmaları ve boş
zamanlarını değerlendirebilmeleri için gerekli görülürse lokal açmak, sosyal ve
kültürel tesisler kurmak ve bunları tefriş etmek,
13- Üyeler arasında beşeri
münasebetlerin geliştirilmesi için yemekli toplantılar, konser, tiyatro, sergi,
spor, gezi ve benzeri etkinlikler düzenlemek veya yararlanmalarını sağlamak,
14- Dernek faaliyetleri için ihtiyaç
duyulan taşınır ve taşınmaz mal satın almak, satmak, kiralamak, kiraya vermek
ve taşınmazlar üzerinde ayni hak tesis etmek,
15- Amacın gerçekleştirilmesi için
gerek görülmesi durumunda yurt içinde ve yurt dışında vakıf kurmak, federasyon
kurmak veya kurulu bir federasyona katılmak; gerekli izin alınarak derneklerin
kurabileceği tesisleri kurmak,
16- Uluslararası faaliyette
bulunmak, yurt dışındaki dernek veya kuruluşlara üye olmak ve bu kuruluşlarla
ortak çalışmalar yapmak veya yardımlaşmak,
17- Amacın gerçekleştirilmesi için
gerek görülmesi halinde, 5072 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak üzere kamu
kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler
yürütmek, yasal işbirliği yapmak,
18- Gerekli görülen yerlerde şube ve
temsilcilikler açmak,
19- Derneğin amacı ile ilgisi
bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda diğer dernekler, vakıf, sendika
ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek için
platformlar oluşturmak,
20- Amacın gerçekleştirilmesi için
ihtiyaç duyulan ve kanunların yasaklamadığı her türlü faaliyette bulunmak.
Derneğin
faaliyet alanı:
Dernek; bilimsel, kültürel, tarihî,
sanatsal ve eğitim alanlarında yurt içinde ve yurt dışında faaliyet gösterir.
Dernek hiçbir şekilde siyasi amaç gütmez ve hiçbir siyasi partiyle doğrudan
veya dolaylı organik ilişki kurmaz; faaliyetlerini Türkiye Cumhuriyeti
mevzuatına uygun yürütür.
Üye
Olma Hakkı ve Üyelik İşlemleri
Madde
3- Fiil ehliyetine
sahip bulunan ve derneğin amaç ve ilkelerini benimseyerek bu doğrultuda
çalışmayı kabul eden ve mevzuatın öngördüğü koşullarını taşıyan her gerçek ve
tüzel kişi bu derneğe üye olma hakkına sahiptir. Ancak yabancı gerçek kişilerin
üye olabilmesi için Türkiye’de yerleşme hakkına sahip olması da gerekir.
Onursal üyelik için bu koşul aranmaz.
Dernek başkanlığına yazılı olarak
yapılacak üyelik başvurusu, dernek yönetim kurulunca en çok otuz gün içinde
üyeliğe kabul veya isteğin reddi şeklinde karara bağlanır ve sonuç yazıyla
başvuru sahibine bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak
deftere kaydedilir.
Derneğin asıl üyeleri, derneğin
kurucuları ile müracaatları üzerine yönetim kurulunca üyeliğe kabul edilen
kişilerdir.
Derneğe maddi ve manevi bakımdan
önemli destek sağlamış bulunanlar yönetim kurulu kararı ile onursal üye olarak
kabul edilebilir. Onursal üyeler genel kurula katılabilir ancak oy kullanamaz.
Derneğin şube sayısı üçten fazla
olduğunda dernek merkezinde kayıtlı bulunanların üyelik kayıtları şubelere
aktarılır. Yeni üyelik müracaatları şubelere yapılır. Üyeliğe kabul ve
üyelikten silinme işlemleri şube yönetim kurulları tarafından yapılır ve en çok
otuz gün içinde bir yazıyla Genel Merkeze bildirilir.
Üyelikten
Çıkma
Madde
4- Her üye yazılı
olarak bildirmek kaydıyla dernekten çıkma hakkına sahiptir. Üyenin istifa
dilekçesi yönetim kuruluna ulaştığı anda çıkış işlemleri sonuçlanmış sayılır.
Dernekte üye aidatı bulunmadığından,
üyelikten ayrılan kişilerin derneğe karşı herhangi bir mali yükümlülüğü doğmaz.
Üyelikten
Çıkarılma
Madde
5- Dernek
üyeliğinden çıkarılmayı gerektiren haller:
1- Dernek tüzüğüne aykırı
davranışlarda bulunmak,
2- Verilen görevlerden sürekli
kaçınmak,
3- Dernek organlarınca verilen
kararlara uymamak,
4- Üye olma şartlarını kaybetmiş
olmak,
5- Derneğin saygınlığını zedeleyici
veya dernek içi huzuru bozucu tutum ve davranışlarda bulunmak.
Yukarıda sayılan durumlardan birinin
tespiti halinde yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkarılabilir.
Dernekten çıkan veya çıkarılanlar,
üye kayıt defterinden silinir ve dernek malvarlığında hak iddia edemez.
Dernekte üye aidatı bulunmadığından,
ayrılan/çıkarılan kişiler açısından aidata dayalı bir mali yükümlülük doğmaz.
Dernek
Organları
Madde
6- Derneğin
organları aşağıda gösterilmiştir:
1- Genel kurul,
2- Yönetim kurulu,
3- Denetim kurulu.
Dernek
Genel Kurulunun Kuruluş Şekli, Toplanma Zamanı ve Çağrı ve Toplantı Usulü
Madde
7- Genel kurul,
derneğin en yetkili karar organı olup; derneğe kayıtlı üyelerden oluşur.
Derneğin şubesinin açılması durumunda ise şube sayısı üçe kadar genel merkez ve
şubelerinde kayıtlı üyelerden; şube sayısı üçten fazla olması durumunda ise
genel merkezdeki kayıtlı üyeler şubelere nakledilerek şubelerin genel
kurullarında seçilen delegelerden oluşur.
Genel kurul;
1- Bu tüzükte belli edilen zamanda
olağan,
2- Yönetim veya denetim kurulunun
gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı başvurusu
üzerine yönetim kurulunca olağanüstü toplantıya çağrılır. Yönetim kurulu, genel
kurulu toplantıya çağırmazsa; üyelerden birinin başvurusu üzerine sulh hakimi,
üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.
Olağan genel kurul, 3 yılda bir,
Ekim ayı içerisinde, yönetim kurulunca belirlenecek gün yer ve saatte toplanır.
Çağrı
usulü:
Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre
genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula
katılma hakkı bulunan üyeler, en az onbeş gün önceden, toplantının günü, saati,
yeri ve gündemi en az bir gazetede veya derneğin internet sayfasında ilan
edilmek, yazılı olarak bildirilmek, üyenin bildirdiği elektronik posta adresine
ya da iletişim numarasına mesaj gönderilmek veya mahalli yayın araçları
kullanılmak suretiyle toplantıya çağrılır. Bu çağrıda çoğunluk sağlanamazsa
ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk
toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden
fazla olamaz.
Toplantı bir defadan fazla geri
bırakılamaz.
Toplantı
usulü:
Genel kurul, katılma hakkı bulunan
üyelerin salt çoğunluğunun, tüzük değişikliği ve derneğin feshi hallerinde ise
üçte ikisinin katılımıyla toplanır; çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle ikinci
toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve
denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Genel kurula katılma hakkı bulunan
üyelerin listesi toplantı yerinde hazır bulundurulur. Üyeler listedeki adları
karşısına imza koyarak toplantı yerine girerler. Açılıştan sonra toplantıyı
yönetmek üzere bir başkan ve yeteri kadar başkan vekili ile yazman seçilerek
divan heyeti oluşturulur.
Genel kurulda yalnızca gündemde yer
alan maddeler görüşülür. Ancak hazır bulunan üyelerin onda biri tarafından
görüşülmesi yazılı olarak istenen konuların gündeme alınması zorunludur.
Her üyenin bir oy hakkı vardır; üye
oyunu şahsen kullanmak zorundadır. Onursal üyeler oy kullanamaz. Tüzel kişinin
üye olması halinde tüzel kişinin yetkili temsilcisi oy kullanır.
Alınan kararlar tutanağa yazılır ve
divan başkanı ile yazmanlar tarafından imzalanır; tutanak ve belgeler yönetim
kuruluna teslim edilir.
Genel
Kurulun Oy Kullanma ve Karar Alma Usul ve Şekilleri
Madde
8- Genel kurulda,
aksine karar alınmamışsa oylamalar açık olarak yapılır. Gizli oylama yapılacak
olması durumunda, divan başkanı tarafından mühürlenmiş kağıtlar veya oy
pusulaları kullanılır; oylar içi boş kaba atılır, açık döküm ile sonuç
belirlenir.
Genel kurul kararları, toplantıya
katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır. Tüzük değişikliği ve derneğin feshi
kararları, ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınabilir.
Toplantısız
veya çağrısız alınan kararlar:
Bütün üyelerin bir araya gelmeksizin
yazılı katılımıyla alınan kararlar ile dernek üyelerinin tamamının bu tüzükte
yazılı çağrı usulüne uymaksızın bir araya gelerek aldığı kararlar geçerlidir.
Bu şekilde karar alınması olağan toplantı yerine geçmez.
Genel
Kurulun Görev ve Yetkileri
Madde
9- Aşağıda yazılı
hususlar genel kurulca görüşülüp karara bağlanır:
1- Dernek organlarının seçilmesi,
2- Dernek tüzüğünün değiştirilmesi,
3- Yönetim ve denetim kurulları
raporlarının görüşülmesi ve yönetim kurulunun ibrası,
4- Yönetim kurulunca hazırlanan
bütçenin görüşülüp aynen veya değiştirilerek kabul edilmesi,
5- Derneğin diğer organlarının
denetlenmesi ve gerek görüldüğünde haklı sebeplerle görevden alınması,
6- Üyeliğin reddi veya üyelikten
çıkarma hakkında verilen yönetim kurulu kararlarına karşı yapılan itirazların
incelenmesi ve karara bağlanması,
7- Dernek için gerekli olan taşınmaz
malların satın alınması veya mevcut taşınmaz malların satılması hususunda
yönetim kuruluna yetki verilmesi,
8- Yönetim kurulunca hazırlanacak
yönetmeliklerin onaylanması,
9- Dernek yönetim ve denetim
kurullarının kamu görevlisi olmayan başkan ve üyelerine verilecek ücret ile her
türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar ile dernek hizmetleri için
görevlendirilecek üyelere verilecek gündelik ve yolluk miktarlarının tespit edilmesi,
10- Derneğin federasyona katılması
ve ayrılmasının kararlaştırılması,
11- Derneğin şubelerinin açılmasının
kararlaştırılması ve işlemler için yönetim kuruluna yetki verilmesi,
12- Derneğin uluslararası faaliyette
bulunması ve yurt dışındaki kuruluşlara üye olarak katılması veya ayrılması,
13- Derneğin vakıf kurması,
14- Derneğin fesih edilmesi,
15- Yönetim kurulunun diğer
önerilerinin karara bağlanması,
16-Derneğin en yetkili organı olarak derneğin
diğer bir organına verilmemiş olan işlerin görülmesi ve yetkilerin
kullanılması,
17-Mevzuatta
genel kurulca yapılması belirtilen diğer görevlerin yerine getirilmesi,
Yönetim
Kurulunun Teşkili, Görev ve Yetkileri
Madde
10- Yönetim kurulu
yedi (7) asıl ve beş (5) yedek üye olarak genel kurulca seçilir. Yönetim
kurulu, seçimden sonraki ilk toplantısında bir kararla görev bölüşümü yaparak
başkan, başkan yardımcısı, sekreter, sayman ve üyeyi/üyeleri belirler.
Asıl üyelikte boşalma olduğunda
yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Yönetim
kurulunun görev ve yetkileri:
1- Derneği temsil etmek veya bu
hususta kendi üyelerinden birine veya bir üçüncü kişiye yetki vermek,
2- Gelir ve gider hesaplarına
ilişkin işlemleri yapmak ve gelecek döneme ait bütçeyi hazırlayarak genel
kurula sunmak,
3- Derneğin çalışmaları ile ilgili
yönetmelikleri hazırlayarak genel kurul onayına sunmak,
4- Genel kurulun verdiği yetki ile
taşınmaz mal satın almak, satmak, bina/tesis inşa ettirmek, kira sözleşmesi
yapmak, rehin/ipotek veya ayni hak tesis ettirmek,
5- Genel kurulun verdiği yetki ile
şube açmaya ilişkin işlemleri yürütmek,
6- Derneğin şubelerinin
denetlenmesini sağlamak,
7- Gerekli görülen yerlerde
temsilcilik açmak,
8- Genel kurul kararlarını
uygulamak,
9- Her faaliyet yılı sonunda işletme
hesabı tablosu veya bilanço ve gelir tablosu ile faaliyet raporunu düzenleyip
genel kurula sunmak,
10- Bütçenin uygulanmasını sağlamak,
11- Üye alınması veya üyelikten
çıkarılma hususlarında karar vermek,
12- Derneğin amacını gerçekleştirmek
için yasal yetkisi dahilinde her çeşit kararı almak ve uygulamak,
13- Mevzuatın kendisine verdiği
diğer görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak,
Denetim
Kurulunun Teşkili, Görev ve Yetkileri
Madde
11- Denetim kurulu,
üç (3) asıl ve üç (3) yedek üye olarak genel kurulca seçilir. Asıl üyelikte
boşalma olduğunda yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Denetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
Denetim kurulu; derneğin, tüzüğünde
gösterilen amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen
çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini, defter, hesap
ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını,
dernek tüzüğünde tespit edilen esas ve usullere göre ve bir yılı geçmeyen
aralıklarla denetler ve denetim sonuçlarını bir rapor halinde yönetim kuruluna
ve toplandığında genel kurula sunar.
Denetim
kurulu, gerektiğinde genel kurulun toplantıya çağrılmasını isteyebilir.
Derneğin
Gelir Kaynakları
Madde
12- Derneğin gelir
kaynakları aşağıda sayılmıştır:
1- Üye aidatı: Dernekte giriş
ödentisi ve aylık/yıllık üye aidatı alınmaz.
2- Gerçek ve tüzel kişilerin kendi
isteği ile derneğe yaptıkları bağış ve yardımlar,
3- Dernek tarafından tertiplenen
sempozyum, kongre, çalıştay, konferans, kurs/sertifika programı, yayın ve
benzeri faaliyetlerden sağlanan gelirler,
4- Derneğin mal varlığından elde
edilen gelirler,
5- Yardım toplama mevzuatına uygun
olarak toplanacak bağış ve yardımlar,
6- Derneğin amacını gerçekleştirmek
için ihtiyaç duyduğu geliri temin etmek amacıyla giriştiği ticari
faaliyetlerden elde edilen kazançlar,
7- Proje/fon destekleri (ulusal ve
uluslararası),
8- Diğer gelirler.
Derneğin
Defter Tutma Esas ve Usulleri ve Tutulacak Defterler
Madde
13-Defter tutma esasları;
Dernekte,
işletme hesabı esasına göre defter tutulur. Ancak, yıllık brüt gelirin Dernekler
Yönetmeliğinin 31. Maddesinde belirtilen haddi aşması durumunda takip eden
hesap döneminden başlayarak bilanço esasına göre defter tutulur.
Bilanço esasına geçilmesi durumunda, üst üste iki hesap
döneminde yukarıda belirtilen haddin altına düşülürse, takip eden yıldan
itibaren işletme hesabı esasına dönülebilir.
Yukarıda belirtilen hadde bağlı kalmaksızın yönetim
kurulu kararı ile bilanço esasına göre defter tutulabilir.
Derneğin
ticari işletmesi açılması durumunda, bu ticari işletme için, ayrıca Vergi Usul
Kanunu hükümlerine göre defter tutulur.
Kayıt Usulü
Derneğin
defter ve kayıtları Dernekler Yönetmeliğinde belirtilen usul ve esasa uygun
olarak tutulur.
Tutulacak Defterler
Dernekte, aşağıda yazılı defterler
tutulur.
a)İşletme hesabı esasında tutulacak defterler ve
uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1-Karar Defteri: Yönetim kurulu
kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı
toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
2-Üye Kayıt Defteri: Derneğe üye
olarak girenlerin kimlik bilgileri, derneğe giriş ve çıkış tarihleri bu deftere
işlenir. Üyelerin ödedikleri giriş ve yıllık aidat miktarları bu deftere
işlenebilir.
3-Evrak Kayıt Defteri: Gelen ve
giden evraklar, tarih ve sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın
asılları ve giden evrakın kopyaları dosyalanır. Elektronik posta yoluyla gelen
veya giden evraklar çıktısı alınmak suretiyle saklanır.
4-İşletme Hesabı Defteri: Dernek
adına alınan gelirler ve yapılan giderler açık ve düzenli olarak bu deftere
işlenir.
5-Alındı Belgesi Kayıt Defteri:
Alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları, bu belgeleri alan ve iade edelerin
adı, soyadı ve imzaları ile aldıkları ve iade ettikleri tarihler bu deftere
işlenir.
6-Demirbaş Defteri: Derneğe ait
demirbaşların edinme tarihi ve şekli ile kullanıldıkları veya verildikleri
yerler ve kullanım sürelerini dolduranların kayıttan düşürülmesi bu deftere
işlenir.
Alındı Belgesi Kayıt Defteri ile
Demirbaş Defterinin tutulması zorunlu değildir.
b)Bilanço esasında tutulacak defterler ve uyulacak
esaslar aşağıdaki gibidir:
1-(a) bendinin 1, 2 ve 3 üncü alt
bentlerinde kayıtlı defterler bilanço esasında defter tutulması durumunda da
tutulur.
2-Yevmiye
Defteri ve Büyük Defter: Bu defterlerin tutulma usulü ile kayıt şekli Vergi
Usul Kanunu ile bu Kanununun Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden
yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri esaslarına göre yapılır.
Defterlerin Tasdiki
Dernekte,
tutulması zorunlu olan defterler (Büyük Defter hariç), kullanmaya başlamadan
önce İl Sivil Toplumla ilişkiler Müdürlüğüne veya notere tasdik ettirilir. Bu
defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene kadar devam edilir ve defterlerin
ara tasdiki yapılmaz. Ancak, bilanço esasına göre tutulan Yevmiye Defteri’nin kullanılacağı
yıldan önce gelen son ayda, her yıl yeniden tasdik ettirilmesi zorunludur.
Gelir Tablosu ve
Bilanço Düzenlenmesi
İşletme
hesabı esasına göre kayıt tutulması durumunda yıl sonlarında (31 Aralık)
(Dernekler Yönetmeliği EK-16’da belirtilen) “İşletme Hesabı Tablosu”
düzenlenir. Bilanço esasına göre defter tutulması durumunda ise, yılsonlarında
(31 Aralık), Maliye Bakanlığınca yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel
Tebliğlerini esas alarak bilanço ve gelir tablosu düzenlenir.
Derneğin
Gelir ve Gider İşlemleri
Madde 14-Gelir ve gider belgeleri;
Dernek gelirleri, (Dernekler
Yönetmeliği EK- 17’de örneği bulunan) “Alındı Belgesi” ile tahsil edilir.
Dernek gelirlerinin bankalar aracılığı ile tahsili halinde banka tarafından
düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.
Dernek
giderleri ise fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama
belgeleri ile yapılır. Ancak derneğin, Gelir Vergisi Kanununun 94’üncü maddesi
kapsamında bulunan ödemeleri için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gider
pusulası, bu kapsamda da bulunmayan ödemeleri için (Dernekler Yönetmeliği
EK-13’te örneği buluna) “Gider Makbuzu” veya “Banka Dekontu” gibi belgeler
harcama belgesi olarak kullanılır.
Dernek
tarafından kişi, kurum veya kuruluşlara yapılacak bedelsiz mal ve hizmet
teslimleri (Dernekler Yönetmeliği EK-14’te örneği bulunan) “Ayni Yardım Teslim
Belgesi” ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından derneğe yapılacak
bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise (Dernekler Yönetmeliği EK-15’te örneği
bulunan) “Ayni Bağış Alındı Belgesi” ile kabul edilir.
Bu
belgeler; Ek-13, Ek-14 ve Ek-15’te gösterilen biçim ve ebatta, müteselsil seri
ve sıra numarası taşıyan, kendinden karbonlu elli asıl ve elli koçan
yaprağından meydana gelen ciltler veya elektronik sistemler ve yazı makineleri
aracılığıyla yazdırılacak form veya sürekli form şeklinde bastırılır. Form veya
sürekli form şeklinde bastırılacak belgelerin, belirtilen nitelikte olması
zorunludur.
Alındı Belgeleri
Dernek gelirlerinin tahsilinde
kullanılacak “Alındı Belgeleri” (Dernekler Yönetmeliği EK- 17’de gösterilen
biçim ve ebatta) yönetim kurulu kararıyla, matbaaya bastırılır.
Alındı
belgelerinin bastırılması ve kontrolü, matbaadan teslim alınması, deftere
kaydedilmesi, eski ve yeni saymanlar arasında devir teslimi ve alındı belgesi
ile dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler tarafından bu alındı
belgelerinin kullanımına ve toplanılan gelirlerin teslimine ilişkin hususlarda
Dernekler Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre hareket edilir.
Yetki
Belgesi
Yönetim
kurulu asıl üyeleri hariç, dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler,
yetki süresi de belirtilmek suretiyle, yönetim kurulu kararı ile tespit edilir.
Gelir tahsil edecek kişilerin açık kimliği, imzası ve fotoğraflarını ihtiva
eden (Dernekler Yönetmeliği Ek-19’da yer alan) “Yetki Belgesi” dernek
tarafından iki nüsha olarak düzenlenerek, dernek yönetim kurulu başkanınca
onaylanır. Yönetim kurulu asıl üyeleri yetki belgesi olmadan gelir tahsil
edebilir.
Yetki
belgelerinin süresi yönetim kurulu tarafından en çok bir yıl olarak belirlenir.
Süresi biten yetki belgeleri birinci fıkraya göre yenilenir. Yetki belgesinin
süresinin bitmesi veya adına yetki belgesi düzenlenen kişinin görevinden
ayrılması, ölümü, işine veya görevine son verilmesi gibi hallerde, verilmiş
olan yetki belgelerinin dernek yönetim kuruluna bir hafta içinde teslimi
zorunludur. Ayrıca, gelir toplama yetkisi yönetim kurulu kararı ile her zaman
iptal edilebilir.”
Gelir ve Gider
Belgelerinin Saklama Süresi;
Defterler
hariç olmak üzere, dernek tarafından kullanılan alındı belgeleri, harcama
belgeleri ve diğer belgeler özel kanunlarda belirtilen süreler saklı kalmak
üzere, kaydedildikleri defterlerdeki sayı ve tarih düzenine uygun olarak 5 yıl
süreyle saklanır.
Beyanname
Verilmesi
Madde 15-, Derneğin, bir önceki yıla ait
faaliyetleri ile gelir ve gider işlemlerinin yıl sonu itibarıyla sonuçlarına
ilişkin (Dernekler Yönetmeliği EK-21’de sunulan) “Dernek Beyannamesi” dernek
yönetim kurulu tarafından onaylandıktan sonra, her takvim yılının ilk dört ayı
içinde dernek başkanı tarafından ilgili mülki idare amirliğine verilir.
Bildirim
Yükümlülüğü
Madde
16-Mülki amirliğe
yapılacak bildirimler;
Genel Kurul Sonuç
Bildirimi
Olağan
veya olağanüstü genel kurul toplantılarını izleyen otuz gün içinde, yönetim ve
denetim kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren (Dernekler
Yönetmeliği Ek-3’te yer alan) Genel Kurul Sonuç Bildirimi mülki idare
amirliğine verilir. Genel kurul toplantısında tüzük değişikliği yapılması
halinde; genel kurul toplantı tutanağı, tüzüğün değişen maddelerinin eski ve
yeni şekli, her sayfası yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğunca imzalanmış
dernek tüzüğünün son şekli, bu fıkrada belirtilen süre içinde ve bir yazı
ekinde mülki idare amirliğine verilir
Taşınmazların Bildirilmesi
Derneğin
edindiği taşınmazlar tapuya tescilinden itibaren otuz gün içinde (Dernekler
Yönetmeliği EK-26’da sunulan) “Taşınmaz Mal Bildirimi”ni doldurmak suretiyle
mülki idare amirliğine bildirilir.
Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi
Dernek tarafından, yurtdışından
yardım alınacak olması durumunda yardım alınmadan önce (Dernekler Yönetmeliği
EK-4’te belirtilen) “Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi” doldurup mülki idare
amirliğine bildirimde bulunulur.
Nakdi
yardımların bankalar aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim
şartının yerine getirilmesi zorunludur.
Değişikliklerin Bildirilmesi
Derneğin yerleşim yerinde meydana
gelen değişiklik (Dernekler Yönetmeliği EK-24’te belirtilen) “Yerleşim Yeri
Değişiklik Bildirimi”; genel kurul toplantısı dışında dernek organlarında
meydana gelen değişiklikler (Dernekler Yönetmeliği EK-25’te belirtilen) “Dernek
Organlarındaki Değişiklik Bildirimi” doldurulmak suretiyle, değişikliği izleyen
otuz gün içinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Dernek tüzüğünde yapılan değişiklikler de tüzük
değişikliğinin yapıldığı genel kurul toplantısını izleyen otuz gün içinde,
genel kurul sonuç bildirimi ekinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Derneğin
İç Denetimi
Madde 17-Dernekte genel kurul, yönetim kurulu
veya denetim kurulu tarafından iç denetim yapılabileceği gibi, bağımsız denetim
kuruluşlarına da denetim yaptırılabilir. Genel kurul, yönetim kurulu veya
bağımsız denetim kuruluşlarınca denetim yapılmış olması, denetim kurulunun
yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Denetim
kurulu tarafından en geç yılda bir defa derneğin denetimi gerçekleştirilir.
Genel kurul veya yönetim kurulu, gerek görülen hallerde denetim yapabilir veya
bağımsız denetim kuruluşlarına denetim yaptırabilir.
Derneğin
Borçlanma Usulleri
Madde
18- Dernek amacını
gerçekleştirmek ve faaliyetlerini yürütebilmek için ihtiyaç duyulması halinde
yönetim kurulu kararı ile borçlanma yapabilir. Bu borçlanma kredili mal ve
hizmet alımı veya nakit olarak yapılabilir. Ancak bu borçlanma derneği ödeme
güçlüğüne düşürecek nitelikte yapılamaz.
Derneğin
Şubelerinin Kuruluşu
Madde
19- Dernek, gerekli
görülen yerlerde genel kurul kararıyla şube açabilir. Bu amaçla dernek yönetim
kurulunca yetki verilen en az üç kişilik kurucular kurulu, Dernekler
Yönetmeliği’nde belirtilen şube kuruluş bildirimini ve gerekli belgeleri şube
açılacak yerin en büyük mülki amirliğine verir.
Şubelerin
Görev ve Yetkileri
Madde
20- Şubeler, tüzel
kişiliği olmayan, dernek amaç ve hizmet konuları doğrultusunda faaliyetlerde
bulunmakla görevli ve yetkili dernek iç örgütüdür.
Şubelerin
Organları ve Şubelere Uygulanacak Hükümler
Madde
21- Şubenin
organları genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kuruludur. Şube yönetim kurulu
beş asıl ve beş yedek; şube denetim kurulu üç asıl ve üç yedek üye olarak şube
genel kurulunca seçilir. Bu organların görev ve yetkileri ile tüzükte yer alan
diğer hükümler mevzuat çerçevesinde şubede de uygulanır.
Şubelerin
Genel Kurullarının Toplanma Zamanı ve Genel Merkez Genel Kurulunda Nasıl Temsil
Edileceği
Madde
22- Şubeler, genel
kurul olağan toplantılarını genel merkez genel kurulu toplantısından en az iki
ay önce bitirmek zorundadırlar.
Şubelerin olağan genel kurulu, 3
yılda bir, Temmuz ayı içerisinde, şube yönetim kurulunca belirlenecek gün yer
ve saatte toplanır. Şubeler, genel kurul sonuç bildiriminin bir örneğini
toplantıyı izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine ve dernek genel
merkezine bildirir.
Şubeler; şube sayısı üçe kadar genel
merkez genel kurulunda tüm üyelerin doğrudan katılımı ile; şube sayısı üçten
fazla olması durumunda ise şubede kayıtlı her yirmi (20) üye için bir (1), arta
kalan üye sayısı 10’dan fazla ise ayrıca bir (1) delege olmak üzere şube genel
kurulunda seçilecek delegeler aracılığı ile genel merkez genel kuruluna katılma
hakkına sahiptir.
Genel
merkez genel kuruluna en son şube genel kurulunda seçilen delegeler katılır.
Genel merkez yönetim ve denetim kurulu üyeleri genel merkez genel kuruluna
katılır, ancak şube adına delege seçilmedikleri sürece oy kullanamazlar.
Şubelerin
yönetim veya denetim kurulunda görevli olanlar genel merkez yönetim veya
denetim kuruluna seçildiklerinde şubedeki görevinden ayrılırlar.
Temsilcilik
Açma
Madde
23- Dernek, gerekli
gördüğü yerlerde dernek faaliyetlerini yürütmek amacıyla yönetim kurulu
kararıyla temsilcilik açabilir. Temsilciliğin adresi mülki idare amirliğine
yazılı olarak bildirilir. Temsilcilik genel kurulda temsil edilmez. Şubeler
temsilcilik açamazlar.
Tüzüğün
Ne Şekilde Değiştirileceği
Madde
24- Tüzük
değişikliği genel kurul kararı ile yapılabilir. Genel kurulda tüzük değişikliği
yapılabilmesi için genel kurula katılma ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin
üçte iki çoğunluğu aranır. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa ikinci
toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak bu toplantıya katılan üye sayısı yönetim ve
denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Tüzük değişikliği için gerekli karar
çoğunluğu toplantıya katılan ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının
üçte ikisidir. Tüzük değişikliği oylaması açık yapılır.
Derneğin
Feshi ve Mal Varlığının Tasfiye Şekli
Madde
25-Genel kurul, her
zaman derneğin feshine karar verebilir.
Genel kurulda fesih konusunun
görüşülebilmesi için genel kurula katılma ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin
2/3 çoğunluğu aranır. Çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle
toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu
toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının
iki katından az olamaz.
Fesih
kararının alınabilmesi için gerekli olan karar çoğunluğu toplantıya katılan ve
oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının 2/3’ü’dür. Genel kurulda fesih kararı oylaması açık olarak yapılır.
Tasfiye
işlemleri
Genel kurulca fesih kararı verildiğinde, derneğin para,
mal ve haklarının tasfiyesi son yönetim kurulu üyelerinden oluşan tasfiye
kurulunca yapılır. Bu işlemlere, feshe ilişkin genel kurul kararının alındığı
veya kendiliğinden sona erme halinin kesinleştiği tarihten itibaren başlanır.
Tasfiye süresi içinde bütün işlemlerde dernek adında “Tasfiye Halinde Akademik Tarih ve Düşünce
Derneği” ibaresi kullanılır.
Tasfiye kurulu, mevzuata uygun olarak derneğin para,
mal ve haklarının tasfiyesi işlemlerini baştan sonuna kadar tamamlamakla
görevli ve yetkilidir. Bu kurul, önce derneğin hesaplarını inceler. İnceleme
esnasında derneğe ait defterler, alındı belgeleri, harcama belgeleri, tapu ve
banka kayıtları ile diğer belgelerinin tespiti yapılarak varlık ve
yükümlülükleri bir tutanağa bağlanır. Tasfiye işlemeleri sırasında derneğin
alacaklılarına çağrıda bulunulur ve varsa malları paraya çevrilerek
alacaklılara ödenir. Derneğin alacaklı olması durumunda alacaklar tahsil
edilir. Alacakların tahsil edilmesi ve borçların ödenmesinden sonra kalan tüm para,
mal ve hakları, genel kurulda belirlenen yere devredilir. Genel kurulda,
devredilecek yer belirlenmemişse derneğin bulunduğu ildeki amacına en yakın ve
fesih edildiği tarihte en fazla üyeye sahip derneğe devredilir.
Tasfiyeye ilişkin tüm işlemler tasfiye tutanağında gösterilir
ve tasfiye işlemleri, mülki idare amirliklerince haklı bir nedene dayanılarak
verilen ek süreler hariç üç ay içinde tamamlanır.
Derneğin para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal
işlemlerinin tamamlanmasını müteakip tasfiye kurulu tarafından durumun yedi gün
içinde bir yazı ile dernek merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amirliğine
bildirilmesi ve bu yazıya tasfiye tutanağının da eklenmesi zorunludur.
Derneğin
defter ve belgelerini tasfiye kurulu sıfatıyla son yönetim kurulu üyeleri
saklamakla görevlidir. Bu görev, bir yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Bu
defter ve belgelerin saklanma süresi beş yıldır.
Hüküm
Eksikliği
Madde
26- Bu tüzükte
belirtilmemiş hususlarda Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve bu kanunlara
atfen çıkarılmış Dernekler Yönetmeliği ile ilgili diğer mevzuatın dernekler
hakkındaki hükümleri uygulanır.
Bu tüzük 26 (yirmi altı) maddeden
ibarettir.
